“Τυφλά” σχολεία και πλαστικές συνήθειες- “Blind” schools and plastic habits

“Από τα φύλλα μπανάνας στις πλαστικές σακούλες”. Αυτός είναι ο τίτλος του 10λεπτου εκπαιδευτικού βίντεο που έχει δημιουργήσει η Green Vientiane, παρουσιάζοντας τις επιπτώσεις που έχει η χρήση των πλαστικών σακούλων για την μεταφορά τροφών σε σχέση με τα φύλλα μπανάνας που χρησιμοποιούσαν ως πρόσφατα. Η Green Vientiane είναι μια ΜΚΟ αφοσιωμένη στην προώθηση της βιωσιμότητας, της ανακύκλωσης και της μείωσης των απορριμάτων στο Λάος. Στόχος της είναι να εκπαιδεύσει και να μυήσει τους πολίτες σε έναν τρόπο ζωής πιο φιλικό προς το περιβάλλον και να δημιουργήσουν μια καθαρότερη πρωτεύουσα για όλους.

Στην Βιεντιάν συναντήσαμε τον υπεύθυνο της οργάνωσης Serge Doussantousse. Με το έξυπνο χιούμορ του και την ιδιαίτερη γαλλική προφορά του μοιράστηκε μαζί μας την οπτική του:

“Στο Λάος το πρόβλημα δεν είναι η γνώση. Στα σχολεία τα παιδιά παίρνουν όλη τη πληροφορία για το πλαστικό και τα απορρίμματα. Ξέρουν πόσα χρόνια χρειάζεται να διασπαστεί το κάθε υλικό κτλ κτλ. Το θέμα είναι ότι στην πράξη δεν γίνεται τίποτα! Στα κυλικεία των σχολείων, για παράδειγμα, όλα σερβίρονται σε πλαστική συσκευασία μέσα σε πλαστική σακούλα. Η αλλαγή πρέπει να έρθει από πάνω, να δείξουν οι υπεύθυνοι με τις πράξεις τους ότι υποστηρίζουν τα λόγια τους.”

“Έπειτα είναι και η εξής κατάσταση: trash blind, το να μη “βλέπεις”, να είσαι “τυφλός” προς τα σκουπίδια. Πηγαίνω σε δομές και τους προτείνω να κάνουμε καθαρισμό. Η απάντησή τους: μα εδώ δεν έχουμε σκουπίδια! Έχουν συνηθίσει να υπάρχουν γύρω τους σε τέτοιο βαθμό, που πραγματικά δεν βλέπουν πια το πεταμένο μπουκάλι ή τη σακούλα που βρίσκεται μπροστά τους!“

Περνώντας λοιπόν από τα λόγια στις πράξεις, επισκεφτήκαμε μαζί το Vientiane International School (VIS), το οποίο θεωρείται το καλύτερο σχολείο της χώρας. Και πράγματι, οι υποδομές που αντικρίσαμε κάνουν την σχολική αυτή μονάδα να υπερέχει μπροστά σε όλες όσες επισκεφτήκαμε! Συναντηθήκαμε με τη διευθύντρια, Jane McGee, η οποία μας υποδέχτηκε με ένα πλατύ, φωτεινό χαμόγελο. Η αγάπη της για την εκπαίδευση, το πάθος της να κάνει το καλύτερο δυνατό για το σχολείο και η επιθυμία της να αποκτήσουν οι μαθητές συνήθειες πιο φιλικές προς το περιβάλλον φαινόταν σε κάθε της λέξη.

“Ως σχολείο έχουμε κάνει διάφορα βήματα: υπάρχουν παντού δοχεία με πόσιμο νερό για να γεμίζουν οι μαθητές τα μπουκάλια τους, κάδοι σκουπιδιών, κάθε τάξη έχει τον δικό της κάδο ανακύκλωσης. Στο κυλικείο οι μαθητές χωρίζουν τις τροφές από τα υπόλοιπα απορρίμματα. Έχουμε επίσης εκπαιδεύσει τους γονείς να σβήνουν τα αμάξια τους όσο περιμένουν τα παιδιά τους. Παλιά συνήθιζαν να τα αφήνουν αναμμένα, με το air contition ανοιχτό καθ΄όλη την αναμονή. Αλλά βλέπουμε ότι δεν έχουμε φέρει ακόμα τα αποτελέσματα που επιθυμούμε. Οι μαθητές γυρνάνε σπίτι και ακολουθούν αυτό που έχουν μάθει τόσα χρόνια.”

Ακολούθησε ένας πλούσιος ιδεοκαταιγισμός για το πώς να κάνουμε το σχολείο πραγματικά ζωντανό παράδειγμα! Παρατηρήσαμε αρχικά την τρέχουσα κατάσταση με ζωντανά παραδείγματα: η Κάλλι αγόρασε έναν χυμό από το πολύ περιποιημένο κυλικείο. Πριν προλάβει να αντιδράσει βρέθηκε με ένα πλαστικό ποτήρι, πλαστικό καπάκι και καλαμάκι – πλαστικό φυσικά, το οποίο σε μερικά λεπτά πέταξε στον κάδο σκουπιδιών. Ειδική σήμανση ενημέρωνε τους μαθητές να μην παίρνουν τα μεταλλικά κουτάλια εκτός της αίθουσας, οδηγώντας τους στην χρήση πλαστικών μαχαιροπίρουνων.

Προτάθηκε να προβούν στην απαγόρευση του πλαστικού, αλλά η λύση αυτή από μόνη της μπορεί να φέρει αντίθετα αποτελέσματα αν δεν συνδεθεί με ένα βίωμα.

Η εκπαίδευση του προσωπικού στο γιατί είναι απαραίτητη η μείωση της χρήσης του πλαστικού, πινακίδες που ενημερώνουν πως δεν σερβίρονται καλαμάκια με μια σύντομη περιγραφή της αιτίας ή που παρακινούν τους μαθητές να χρησιμοποιήσουν τα δικά τους μαχαιροπίρουνα, σε συνδυασμό με συμμετοχικές δράσεις μπορούν σιγά σιγά να κάνουν τη διαφορά!

Μα κυρίως… να βγουν οι ίδιοι οι μαθητές έξω και να μαζέψουν τα σκουπίδια. Να  αρχίσουν να τα παρατηρούν, να τα βλέπουν! Να αναρωτηθούν πώς βρέθηκαν εκεί και ποια είναι η δική τους συμβολή σε αυτό. Χρειάζεται βιωματική προσέγγιση για να υπερβούμε την τύφλωση!

Οι περισσότεροι μαθητές δεν έχουν καμιά επίγνωση για το πού καταλήγουν τα σκουπίδια τους. Πώς θα νιώσουν άραγε αν επί μια εβδομάδα κανείς δεν τα μαζέψει; Τι θα συμβεί αν ξαφνικά τα δουν όλα συγκεντρωμένα στο γήπεδο του σχολείου; Έχουν αναρωτηθεί ποτέ πόσο κοστίζει η ίδια η διαδικασία της συγκομιδής και απομάκρυνσης των απορριμάτων;

Η συζήτηση έκλεισε σε θερμό συνεργατικό πνεύμα, με τη Jane να ανανεώνει το ραντεβού με τον Serge ώστε να ευδοκιμήσει πραγματικά αυτή η συνάντηση. Μια από τις δράσεις: η συμμετοχή του σχολείου στην παγκόσμια ημέρα καθαρισμού που οργανώνει η Let’s Do It σε όλες τις συνεργαζόμενες χώρες στις 8 Σεπτεμβρίου 2018.

 

Ευχαριστούμε θερμά για την υποστήριξη: optika mati mati, πετάλι procycling, geo pharmacy

[EN] “Blind” schools and plastic habits

“From banana leaves to plastic bags”. This is the title of the 10-minutes-long educational video, created from Green Vientiane, which displays the consequences of the use of plastic bags for food transfer in contrast with the banana leaves that they were used to carry food supplies, until recently. Green Vientiane is a non-profit organisation dedicated in the promotion of sustainability , recycling and waste-reduction in Laos. The central aim of this organisation is to educate and promote citizens in an environmental friendly way of life, in order to create a more clean capital for everyone. In Vientian we met the coordinator of the organisation Serge Doussantousse. With his bright sense of humor and his unique french accent, he shared with us his vision:

“In Laos the root of the problem is not the lack of knowledge. In schools, the children learn the information for the use of plastic and the rubbish. They know many years it takes for each material to decompose etc. The serious matter here is that nobody takes action in real life! In the school’s shops, for example, all the children are served in a plastic case inside a plastic carrier bag. The change should come from the higher hierarchy, and the ones in charge should show that their actions prove their words.”

“Then there is also the following situation: the trash blind, the phenomenon in which you “don’t see”, you are “blind” to all the rubbish around you. I go to various places and I suggest them to arrange a cleaning day. Their answer is: but we do not have any rubbish! They are so used to the presence of rubbish around them in such a severe degree that bothers them to actually see the empty bottle or the plastic bag in front of them!”

Therefore, passing from just words to actions, we have visited the Vientiane International School (VIS), which is considered to be the best school of the entire country. And indeed , the facilities that we saw, make this school unit superior to all the ones that we have visited! We met the woman director of the school, Jane McGee, who welcomed us with a big, bright smile on her face. Her love and admiration for education, her passion to do the best possible she can for the school and her will for all the students to establish friendly environmental habits were obvious in every word of hers.

“We have done various important steps as a school: there are containers of drinkable water so the students can fill up their bottles and rubbish bins everywhere and every classroom has its own recycle bin.. In the school’s cafeteria the students are used to separate the food from the rest of their rubbish. We have also educated the parents to turn off the engine of their cars as long as they are waiting to pick up their children. In older times, they were used to leave their car engines on, with the air condition on the whole time spent waiting. However, we see that we do not have come to the desired results. The students are returning home and follow the way of life that they have learnt all these past years.”

A brainstorming was followed on how to do this school realistically a vivid example! To begin with, we have observed the current situation with real-life examples: Kalli bought a fruit juice from the adorable school cafeteria. Before she even had started to react, she came up with a plastic bottle, cup and straw -plastic of course- which she threw in the bin, just few minutes later. A special indication signinformed the students not to take the silver spoons outside of the classroom, making them to the use of plastic cutlery, instead.

In past times. it was suggested to proceed to the prohibition of the use of plastic, but this solution by itself could bring the opposite to the desired results if it is not get connected to an experience l.
Education of the staff members on why the reduction of the use of plastic is necessary, signs indicating and informing that straws will not be provided with a short description of the reasons about it or motivating messages for inspiring students to use their own cutlery, in full interaction with collaborative actions can resolve the issues found and make a big difference after all!

But specially.. last but not least students should go outside and pick up all the rubbish. They should start observing the rubbish, so to see them surrounding them! They should pose questions and wonder on how these rubbish had come there and which is their own contribution to that. A realistic learning process is needed in order for us to overcome our blindness! Most students do not have a clue on where their waste end. How would they feel if nobody cleans their rubbish for a whole week? What would happen if they suddenly see rubbish all gathered up together at the school’s yard? Do they ever get worried on how much the same procedure of gathering and removing these rubbish costs?

The discussion was closed in a warm, collaborative mood, with Jane renewing her appointment with Serge in order to make this meeting fruitful. One of the actions planned was the contribution of the school in the international day of cleaning, organised by the Let’s Do It in all the associated countries on the 8th of September of 2018.